Home Το Χωριό Κισσός Κτηματολόγιο 1670

Κτηματολόγιο 1670

Ο Κισσος μέσα από τα στοιχεία ενός Κτηματολογίου του έτους 1670

Σημαντικότατα στοιχεία όχι μόνο για τον Κισσό, αλλά και για όλα τα χωριά και τους οικισμούς του νομού Ρεθύμνης, δίνονται από το λεγόμενο Οθωμανικό Κτηματολόγιο. Στην πραγματικότητα είναι επίσημες καταστάσεις φορολόγησης των νέων κατακτηθέντων εδαφών από τους Τούρκους και αφορούσαν ολόκληρη την Κρήτη. Το υλικό αυτό βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη, μεταφράστηκε μόνο το τμήμα που αφορά το νομό Ρεθύμνης και εκδόθηκε στην Αθήνα το 2007. Αναμφισβήτητα σήμερα αποτελεί ένα αδιάψευστο ιστορικό ντοκουμέντο, με σπουδαιότατο απογραφικό υλικό. Κατά τη γνώμη μου είναι η πιο αυθεντική και η πιο αποκαλυπτική απογραφή που είχε γίνει μέχρι τότε. Δίνεται μια λεπτομερέστατη αποτύπωση του έτους 1670, που είναι το πρώτο έτος κυριαρχίας των Τούρκων σ’ ολόκληρο το Νησί. Καταγράφει τις κατοικημένες περιοχές, τον αρχηγό κάθε οικογένειας (άντρα ή γυναίκα), τα προς φορολόγηση στοιχεία εκάστης και φυσικά το φόρο που πληρώνει. Ο Κισσός το έτος αυτό ανήκε στο νεχαγιέ (Επαρχία) Αγίου Βασιλείου, είναι καταγεγραμμένος με σειρά 18η και στη σελίδα 489.

Ο Κισσός καταγράφεται στο Κτηματολόγιο με 72 ιδιοκτήτες γης, κατά κάποιο τρόπο επικεφαλείς οικογενειών, όπως είπαμε πιο πάνω, φορολογούνται συνολικά 144 τσερίπια χωράφια, 529 λιόδενδρα, 70 τσερίπια αμπέλια, 0.5 τσερίπια περιβόλια και 32 τσερίπια ακαλλιέργητες γαίες και ο συνολικός φόρος που πληρωνώταν κάθε χρόνο προς το Οθωμανικό κράτος είναι 16.287 άσπρα, δηλαδή ασημένια νομίσματα της εποχής. Είναι αξιοσημείωτο και πρέπει να τονιστεί, ότι ο Κισσός τα χρόνια εκείνα ήταν χωριό ακμαιότατο, αφού ήταν το τρίτο σε πληθυσμιακό μέγεθος χωριό της Επαρχίας , με πρώτο τα Κουμόβρυσα , που είχαν 106 οικογένειες και πλήρωναν φόρο γης 21.558 άσπρα . Δεύτερο το χωριό Μέλαμπες με 80 οικογένειες, που πλήρωναν φόρο γης 24.885 άσπρα, τρίτο χωριό τον Κισσό και τέταρτο το Σπήλι με 62 οικογένειες και φόρο γης 12.804 άσπρα κλπ. Αξίζει ωστόσο να γνωρίσουμε τους 72 επικεφαλείς των οικογενειών που κατοικούσαν στον Κισσό το έτος 1670, πριν δηλαδή από 341 χρόνια, με το ονοματεπώνυμό τους .

1. Μανώλης Καλομάτης

2. Παπά Γιακουμής

3. Γεωργιλάς Γαβαλάς

4. Αϊσέ (πληρώνει χαράτσι γης)

5. Μιχελής Γαλάντος (Galado)

6. Έλενα Αρκολεοπούλα

7. Μανώλης Αρκολέον

8. Γιώργης Πελεκάνος

9. Μανώλης Μπιλίτσος

10. Μαρία Γαβαλοπούλα

11. Εργίνα Βασίλενα

12. Έλενα Γαβαλοπούλα

13. Ανέζα Αρκολεοπούλα

14. Μιχελής Καλομάτης

15. Μουσταφάς (πληρώνει χαράτσι γης)

16. Κωνσταντίνος Καλομάτης

17. Σταμάτης Σαμαγιόπουλος

18. Καλή Κλαδοπούλα

19. Γιάννης Γαβαλάς

20. Βασίλης Μαλεφάκης

21. Μανώλης Γαβαλάς

22. Μανώλης Αλεξάκης

23. Γιώργης Καφάτης (προφανώς Καφφάτος)

24. Eργίνα Θεοχαροπούλα

25. Μαρία Καλοματοπούλα

26. Κωνσταντίνος Γαβαλάς

27. Φράτζου (Fracu) Γαβαλοπούλα

28. Χατζή Μουσά (πληρώνει χαράτσι)

29. Μανώλης Κορέσης

30. Μιχελής Basdada

31. Καλλίτσα Μελισουργοπούλα

32. Μιχελής Κατσάκης

33. Σοφία Αρκολεοπούλα

34. Αντωνάκης Σαγκουϊνάτσος

35. Μιχάλης Χαρκιώτης

36. Μιχάλης Σαγκουϊνάτσος

37. Τζανή Πισκοποπούλα

38. Ανεζίνα Καλοματοπούλα

39. Μανώλης Καλομάτης

40. Νικόλας Καλομάτης

41. Καλογρά Αρκολεοπούλα

42. Μιχάλης Αρκολέον

43. Μιχάλης Βροντίσης

44. Κωνσταντίνος Βροντίσης

45. Μανώλης Ανυφαντής

46. Ανέζα Κατσίκα

47. Γιώργης Κουρινός

48. Παπαδιά Μανοπούλα

49. Φροσύνη Κουμεντοπούλα

50. Μιχάλης Αρκολέον

51. Μιχάλης Βαστάκης

52. Έλενα Καψοδωροπούλα

53. Παπά Νικόλας

54. Μαρία Πατεροπούλα

55. Φραγκούλα Μητσοπούλα

56. Μαρία Νταγιάλενα

57. Εργίνα Πλατοπούλα

58. Καλή Καλλεργοπούλα

59. Μιχάλης Κουλάφτης

60. Καλή Παπαδοπούλα

61. Έλενα Παπανταριβοπούλα

62. Λένα Λουλουδοπούλα

63. Αντρουλής Γαβαλάς

64. Αντρίγιας Βλαστός

65. Γιακουμίνα Καλοματοπούλα

66. Μαρία Κανατοπούλα

67. Μαρούσα Φιλομοπούλα

68. Γιάννα Αρκολεοπούλα

69. Παπά Γιάννης

70. Καλόγερος Καλομάτης

71. Καλή Καλοματοπούλα

72. Μαρία Καψοδωροπούλα


Σημείωση: Από την οικογενειακή κατάσταση όπως περιγράφεται πιο πάνω μπορούμε να βγάλουμε πολλά συμπεράσματα, όπως :

  1. Δύο οικογένειες απ’ αυτές του 1670 διατηρήθηκαν μέχρι τις μέρες μας. Οι Γαβαλάδες (τότε κατοικούσαν στον Κισσό 8 οικογένειες) και οι Ανυφαντήδες με μία οικογένεια. Πρέπει εδώ να τονίσουμε, ότι η κατάληξη –άκης σε ελάχιστες περιπτώσεις συνόδευε το επώνυμο των παλιών Κρητικών. Η κατάληξη –άκης προστέθηκε την περίοδο της τουρκοκρατίας ως μειωτικό, ως υποκοριστικό.
  2. Από τις 72 οικογένειες στις 32 αναφέρεται επικεφαλής γυναίκα. Μπορεί βέβαια ορισμένες απ’ αυτές να μην ήταν παντρεμένες, ωστόσο όμως ο αριθμός είναι υπερβολικός και πρέπει να έχει σχέση με το ότι η Κρήτη κατακτήθηκε μετά από ένα πολύχρονο και πολύ σκληρό πόλεμο με τους Τούρκους, που είχε διάρκεια 24 χρόνια, από το 1645 έως το 1669. Στις συνθήκες αυτές φυσικό ήταν να είναι εκτεθειμένος από κάθε άποψη ο ανδρικός πληθυσμός του νησιού.
  3. Στον Κισσό το έτος 1670 κατοικούσαν ακόμα άτομα από την Ενετική οικογένεια των Σαγκουϊνάτσων (σήμερα λέγονται Σαουνάτσοι).
  4. Η πολυπληθέστερη οικογένεια στον Κισσό τότε ήταν με το επώνυμο Αρκολέον, που ήταν παλιά αρχοντική οικογένεια και τη συναντούμε σε πολλά μέρη της Κρήτης. Ακολουθεί η οικογένεια Καλομάτη, που πολλές φορές απο λάθος γράφεται Καλαμάτη.
  5. Πολλές οικογένειες που σήμερα τις συναντούμε στην ευρύτερη περιοχή, το 1670 κατοικούσαν στον Κισσό, όπως π.χ. Λουλουδοπούλα, σημερινό επώνυμο Λουλούδης, Κουμεντοπούλα, σημερινό επώνυμο Κουμεντάκης, Πελεκάνος, σημερινό επώνυμο Πελεκανάκης κ.λ.π.
  6. Συναντούμε όμως και κατοίκους με τούρκικα ονόματα (Αϊσέ, Μουσταφάς και Χατζή Μουσά), που αν και Τούρκοι πληρώνουν το φόρο γης. Τα άτομα αυτά με την κατάκτηση της Κρήτης από τους Τούρκους αλλαξοπίστησαν και από χριστιανοί έγιναν μουσουλμάνοι για να περισώσουν το σαρκίον και τα υπαρχοντά τους. Είναι οι λεγόμενοι μετέπειτα Τουρκοκρητικοί, ο αριθμός των οποίων αυξανόταν με το πέρασμα των χρόνων.

Ρέθυμνο 01/03/2011

Γιώργης Ν. Τσιγδινός


 
FacebookYoutubeWikipedia
kissoscrete.gr
Μηνύματα Συλλόγου

Κοπή Πρωτοχρονιάτικης Πίτας 2018

 

Σας προσκαλούμε στο γλέντι για την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας του συλλόγου μας σε μια βραδιά Κισσανή για να γλεντίσουμε, να φάμε και να πιούμε όπως στο χωριό μας, την Παρασκευή 19 Ιανουαρίου 2018 στο κρητικό κέντρο 'Ζορμπάς'.

Πληροφορίες/κρατήσεις : 6983176715

Readmore..

Επιχειρήσεις Κισσανών
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση